DE CREBAS E OUTRAS LERIAS. O EXCREMENTO MÁIS COBIZADO: O AMBAR GRIS.

Durante o percorrer histórico, a supervivencia de homes e mulleres estivo condicionada pola observación e comprensión da entorna onde se asentaban. Andando o tempo a adaptación ó medio, conformou distintos modos de vida, economías, costumes e en definitiva culturas, que se expresaron a súa vez nunha paisaxe cada vez máis transformada segundo a relación establecida cos seus habitantes.

Nas nosas costas durante as épocas máis recentes, as actividades económicas rexéronse pola xenerosidade mariña, alén da pesca, a observancia e o enxeño explotaron as distintas posibilidades que o mar lles ofrecía. Moitas destas actividades, hoxe en desaparición, supuxeron alternativas ou fontes de sustento en momentos de penuria e necesidade. Entre outras, estamos a pensar no aproveitamento das arribazóns costeiras, ou dito dun modo máis popular, do “andar ás crebas”.

As crebas, ou matutes na zona norte da Costa da Morte, era nome xenérico de todas aquelas deposicións, que a modo de presente, arrastraba a marea ata os areais. Crebeiros, ou matuteiros, era o nome ás veces despectivo, que se lle daba a aqueles máis centrados en percorrer o litoral especialmente despois das tormentas, na procura de refugos cos que comerciar, de modo máis ou menos lícito. A abundancia de restos traídos por un mar especialmente batido, explica como aínda hoxe é raro atopar a quen vivindo a carón da mar, non conte unha boa anécdota relacionada cunha sorpresa inesperada.

Se ben o aproveitamento destas arribazóns, constituían na meirande parte dos casos un suplemento puntual á economía familiar, tamén existiron outras moi cobizadas , como as arribazóns de ámbar gris, que non é outra cousa que o excremento do cachalote tras depredar sobre luras xigantes!. Este excremento, ó que se lle asigna un dos cheiros máis fedorentos da natureza, era pola contra un valorado fixador de esencias na industria da perfumería.
Segundo parece, o litoral da Costa da Morte, puido ter aquí un proveitoso recurso cando estes xigantes foron máis abondosos e frecuentaban as nosas costas. Como documento escrito atopamos como en 1607, Jerónimo del Hoyo é testemuña de que o areal do Orzán na Coruña era barreira natural desta cobizada secreción, o que podemos entender como proba de que esta se estendería por toda a nosa franxa litoral.

ambergris_1b

Falando de crebas, moitas serían as lerias que puideramos contar, despoxos e obxectos traídos polo mar que nos contan historias, botellas con mensaxes misteriosas ou outras que se reinventan como arte, hainas simpáticas e tamén escuras, das que non queremos voltar a saber na Costa da Morte que contaminan o noso precioso litoral. Elas forman parte da nosa “historia pequena”, da cotiá, e de historias semellantes, sempre ligadas á mar, , teceremos o itinerario pola vila de Laxe, “A Paisaxe Mariñeira” que estrearemos esta fin de semana, https://paisaxecostadamorte.com/paseo-interpretado-a-paisaxe-marineira/

– Para saber máis: Fernández Naval, F.X, Longueira, M. (2014). As Crebas: outro xeito de andar ao mar. Betanzos. Baía Edicións.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s